Batı Sanat Müziğinin Başlıca Türleri Nelerdir

Durma Sende Paylaş!

BATI SANAT MÜZİĞİNİN BAŞLICA TÜRLERİ

Nedir, ne demektir, ne anlama gelir, neye denir öğrenebilirsiniz.

Alleluia: missa’da, genellikle zengin vokalizli, Tanrı’ya övgü şarkısı.
Allemande: genellikle çalgı süitinin başına yerleştirilen, orta çabuklukta, iki ölçülü dans.
Arya: genellikle birden fazla parçadan oluşan lirik şarkı (saray aryası, opera aryası).
Balad: Ortaçağ’da sabit biçimli bir şiire uydurulan vokal tür; XIX. yy’da serbest biçimli, vokal veya çalgı müziği türü.
Barkarol: gondolün hareketini çağrıştıran müzik parçası (Italyancada gondoliera veya veneziana da denir).
Beşli: vokal veya çalgısal beş bölümlü parça.
Chaconne (veya chacona): XVII. ve XVIII. yy’larda çok moda olan ko- reografik kökenli tür. Genellikle üçlü olan chaconne’un sürekli basa dayanmak gibi bir özelliği vardır.
Courante: hızlı ritimli, üçlü dans.
Çeşitleme: bir temanın serimini ve bunu izleyen bir dizi dönüşümü içeren beste.
Dörtlü: şarkıcı veya çalgıcı dört yorumcu için yazılmış beste.
Etüt: çok özel bir teknik güçlüğe dayalı, öğretici beste.
Fantezi: serbest biçimli çalgı parçası.
Folia: üzerine pek çok çeşitleme yazılmış Portekiz melodisi.
Füg: bir serim, bir divertimento ve bir stretto (değişik seslerin girişlerinin sıklaştığı final bölümü) içeren, kesin benzetim yazılmış çok sesli tür.
Gaillarde: sık sık pavan’la birbirine bağlanan, üçlü ritimli, hızlı dans.
Gavotte: ölçülü tempolu Fransız halk dansı.
Jig: hızlı hareketli ve füg yazımlı Ingiliz kökenli halk dansı; sık sık çalgı süitinin sonuna yerleştirilir.
Kanon: bütün seslerin ardışık olarak aynı temayı seslendirdiği taklit biçimindeki çok sesli parça.
Kantat: XVII. yy’ın başında ortaya çıkan çalgı eşlikli vokal tür; çoğunlukla birçok bağımsız bölümden oluşur (resitatif, arya, korolar, çalgı pasajları).
Konçerto: bir veya birçok solo çalgıyı bir orkestrayla karşı karşıya getiren tür.
Koral: Lutherci Kilise’nin litürjik şarkısı.
Lied: tek sesli veya çok sesli Almanca vokal parça.
Madrigal: XIV. yy Italyası’nda iki veya üç üçlük ve bir nakarattan oluşan çok sesli vokal tür; XVI. yy’da İtalya, ardından da İngiltere’de, şiirsel metne sıkı sıkıya bağlı, zengin anlatımlı ve incelmiş, genellikle çok sesli beste.
Magnificat: akşam duaları sırasında söylenen Kutsal Kitap İlahîsi. Pek çok çok sesli değişkesi vardır.
Menuet: önce çalgı süitine, ardından da sonat, dörtlü ve senfoniye giren Fransız dansı.
Mezmur: metni Kutsal Kitaptaki Mezmurlar bölümünden alınmış dinî şarkı.
Missa: Katolik Kilisesi’nin başlıca ayin duası; Gregoryen dönemde tek sesli, XIII.-XVI. yy’lar arasında çok sesli olan missa, XVII. yy;dan itibaren konserlerde seslendirilmeye başlandı (solistler, korolar ve orkestra ile). Missa’ların ortak (Kyrie, Gloria, sanctus, Agnus Dei…) ve özel (alleluia, offertorium, communion…) parçaları vardır.
Motet: dinî veya dindışı çok sesli vokal tür; XII. yy’dan günümüze değin, üslupların evrimini izleyerek varlığını korumuştur.
Ninni: yavaş ritimli, sakinleştirici şarkı.
Noel: İsa’nın doğumunu, sık sık yalın ve tanıdık bir üslupla kutlayan dinî şarkı. Buna karşılık, XVII. ve XVIII. yy’larda org için düzenlenmiş biçimleri serbest ve parlaktır.
Noktürn: gece atmosferini çağrıştıran vokal veya çalgı müziği eseri.
Opera: dramatik metnin, müziğin, dekorların ve dansın eksiksiz bir sanat eserinin yaratılmasına katkıda bulundukları tür; opera seria (ciddî), buffa (güldürücü) veya komik (sözlü diyaloglarla) olabilir.
Operet: şarkılı pasajlarla dansların ve sözlü diyalogların sırayla birbirini izlediği tiyatro eseri; XIX. yy’m ikinci yarısında Fransa (Jacques Offenbach) ve Avusturya’da (Franz von Suppé) ortaya çıktı.
Oratoryo: sahne temsili olmadan icra edilen, solistler, koro ve orkestra için dinî parça.
Organum: litürjik bir metin üzerine yazılmış çok sesli Ortaçağ parçası.
Passacaglia: sürekli bas üzerine çeşitlemeler.
Pastoral: çobanların dünyasını ve doğayı çağrıştıran vokal veya çalgı müziği.
Pasyon: Kutsal Kitap’taki İsa’nın çektiği acıları anlatan bölüme dayanan müzik türü.
Pavan: genellikle gaillarde’la birbirine bağlanan, oldukça törensel saray dansı.
Prelüd: bağımsız veya giriş niteliğinde serbest biçimli çalgı müziği türü.
Rapsodi: XIX. yy’da, sık sık folklorik kökenli melodilere dayalı, serbest biçimli çalgı müziği parçası.
Requiem: ölüler missa’sı.
Ricercare: Rönesans’ın ve Barok Dönem’in başlarının taklitli girişlere dayanan çalgı müziği türü.
Romans: XVIII. ve XIX. yy’larda Fransa’da çok moda olan, yalın biçimli vokal parça.
Rondo: XVIII. ve XIX. yy’larda bir nakaratla kıtaların sırayla birbirini izlediği çalgı müziği parçası.
Sarabande: genellikle Barok süite yavaş hareketi veren ciddî dans.
Scherzo: genellikle biçimi ve ritmi üçlü hızlı çalgı müziği parçası (Beethoven’den itibaren sonat, dörtlü, senfoni vb.’de menuet’nin yerini almıştır).
Senfoni: çoğunlukla karşıt nitelikli üç veya dört hareketten oluşan orkestra müziği türü.
Serenat: gece yorumlanmak üzere bestelenmiş vokal veya çalgı müziği parçası.
Singspiel: Alman komik operası.
Sonat: genellikle karşıt nitelikli birçok hareketi olan çalgı müziği bestesi.
Sonatina: küçük sonat.
Stabat Mater: sık sık müziğe uyarlanmış (Pergolesi, Rossini, Verdi, Dvorak…) Katolik litürji bölümü.
Süit: koreografik kökenli veya betimleyici çeşitli hareketleri olan çalgı müziği bestesi.
Te Deum: bazı büyük olayları kutlamak için Kutsal Üçlü onuruna bestelenmiş Hıristiyan İlahîsi (Lully, Charpentier, Berlioz…).
Toccata: (İtalyanca toccare’den «dokunmak»), klavyeli bir çalgı için (klavsen, org, piyano…) bestelenmiş, genellikle parlak ve hızlı müzik eseri. Uvertür: bir operanın, bir oratoryonun veya bir süitin başına yerleştirilen çalgı müziği parçası.
Villancico: tek sesli, çok sesli veya konçertan İspanyol vokal müzik türü.
Zarzuela: İspanyol komik opera türü.

bati-sanat-muziginin-baslica-turleri-nelerdir-500x327 Batı Sanat Müziğinin Başlıca Türleri Nelerdir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.